مسئله دو قطبی در جامعه ایران خودبنیاد است | باید با مشارکت ۴۰ درصدی کنار بیاییم

فعالیت ورای فرآیند‌های اداری موجود

مهدی اسدی جامعه شناس سیاسی و عضو هیئت علمی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی، اجتماعی و تمدنی درباره مهم‌ترین ویژگی رییس جمهور بعدی به فراز گفت: «در پاسخ به این سوال که کشور به چه رییس جمهوری نیاز دارد می‌توانیم به چیستی نیاز‌های جامعه ما بپردازیم. اما با در نظر گرفتن دسترسی به واقعیت‌ها به این موضوع می‌پردازیم که جامعه ایران در شرایط کنونی و در چارچوب موجود گفتمان جمهوری اسلامی به چه رییس جمهوری نیاز دارد؟ جامعه ایران به رییس جمهوری احتیاج دارد که اول بر فرآیند‌های اداری حاکم باشد. سال‌هاست که یکسری از فرآیند‌های اداری در جامعه ما قوام یافته و سرسخت شده است. بخش مهمی از این فرآیند‌ها مردم را اذیت می‌کند. چنین ویژگی درباره آقای رییسی وجود داشت که برای مثال تصمیمی در خصوص مجوز الکترونیک کسب و کار گرفت و با امضای طلایی مقابله کرد. بر حسب این اقدام، رضایتی در بین مخاطبین این تصمیمات دیده می‌شود. بر این اساس جامعه ایران به رییس جمهوری نیاز دارد که ورای فرآیند‌های اداری و ساختاری موجود، قدری بیاندیشد و کار کند».

مسئله اصلی جامعه ما اقتصاد است

او در ادامه گفت: «اقتصاد مسئله اصلی جامعه ما است و تقریبا تمام کارشناسان اقتصادی به این نکته اذعان دارند که اقتصاد سیاسی جمهوری اسلامی ثابت است و در دولت‎های مختلف تغییرات اندکی دارد. جامعه به رییس‌جمهوری احتیاج دارد که این مورد را بشناسد و بر خلاف آن حرکت کند تا مشکلات مردم حل شود. اکثریت مردم به سختی در حال دست و پنچه نرم کردن با مسائل اقتصادی هستند. باید کسی بیاید که ورای روند‌های موجود حرکت کند و به مشکلات مردم سامان دهد».

حل مسائل واقعی زندگی مردم

این جامعه شناس سیاسی درباره نقش انتخابات در کاهش دو قطبی جامعه ادامه داد: «قطعا انتخابات نمی‌تواند در راستای حل مسئله دوقطبی کاری انجام دهد. به نظر من مسئله دو قطبی در جامعه ایران خودبنیاد است. این تصور اشتباهی است که با انتخاب یک رییس جمهور در جامعه همدلی و انسجام به وجود میاید. رییس جمهور باید یک رویکرد حل مسئله داشته باشد، زیرا مسائل جامعه باید حل شوند. موضوعاتی در فضای اداری و سیاسی جامعه ایران وجود دارد که یک قدرت اجرایی باید آن‌ها را حل کند. اگر رییس جمهور بتواند موضوعات واقعی زندگی مردم را حل و فصل کند دوقطبی خیلی اهمیتی نخواهد داشت. آقای رییسی شعار ساخت چهار میلیون مسکن را مطرح کرد. اگر در سه سال گذشته سه میلیون مسکن ساخته می‌شد، دیگر دوقطبی اهمیت امروز نداشت. موضوعی که اهمیت دو قطبی را به شدت کاهش می‌دهد، کارکرد دولت است. ما به رییس جمهوری نیاز داریم که از دل کارکرد دولت خود، اولویت دو قطبی را در جامعه کاهش دهد. دوقطبی‌ها اصیل نیستند و مدام جا به جا می‌شوند. بخشی از دوقطبی‌ها به دولت ارتباطی ندارد، اما حول دولت شکل می‌گیرد. من حس می‌کنم از دل کارآمدی و کارکردگرایی دولت است که دوقطبی‌ها می‌تواند اهمیت کمتری داشته باشد».

انتخابات پیشرو و موضوع افزایش مشارکت سیاسی

عضو هیئت علمی پژوهشگاه مطالعات فرهنگی در خصوص کاهش تعداد آرای باطله در انتخابات گفت: «برای کاهش آرای باطله قطعا باید تنوع در گزینه‌های انتخاب ایجاد کنیم. معنای آرای باطله این است که افرادی می‌خواهند در انتخابات شرکت کنند، اما گزینه مدنظر خود را پیدا نمی‌کنند. ایجاد تنوع در گزینه‌ها به نظر من کار سختی نیست و با شناخت فضای جامعه می‌توانیم به گونه‌ای به گزینه‌های تایید صلاحیت شده تنوع دهیم که آرای باطله به حداقل خود برسد. اتفاقاتی در جامعه ایران رخ داده که جامعه به این نتیجه رسیده است که باید مشارکت حدود ۴۰ درصدی داشته باشد. در سال‌های اخیر حدود ۶۰ درصد از مردم در انتخابات شرکت نمی‌کنند و ما با یک مشارکت ۴۰ درصدی مواجه‌ایم. ما اگر بتوانیم در انتخابات اخیر با یک شوک، مشارکت در انتخابات را بالا ببریم، این افزایش مشارکت اصیل نیست. زیرا این اتفاق در طول سال‌ها رخ داده است، سالیان مختلفی را تجربه کرده‌ایم و مردم به این نتیجه رسیده‌اند که در انتخابات مشارکت نکنند. افزایش مشارکت طولانی مدت در انتخابات به دست نمی‌آید مگر اینکه در جامعه اصلاحات ساختاری ایجاد شود. برای افزایش مشارکت در چنین شرایطی نمی‌توانیم کاری انجام دهیم باید با مشارکت ۴۰ درصدی در انتخابات کنار بیاییم. تغییر شخصیت رییس جمهور آینده بعد از شروع کار تنها با ملاک حل مشکل زندگی واقعی مردم مورد پذیرش است».